Bezpieczeństwo w górach

Jak wezwać pomoc

Ratownicy GOPR odbierają zgłoszenia pod numerami 985 i +48 601 100 300. Jeśli nie możesz się połączyć, dzwoń na numer alarmowy 112 – działa w całej Unii Europejskiej, także po słowackiej stronie granicy.

Przed wyjściem zainstaluj bezpłatną aplikację Ratunek (Android i iOS). GOPR uznaje ją za najlepszy sposób wezwania pomocy w górach: zgłoszenie trafia do ratowników razem z Twoim położeniem i numerem telefonu, więc nie tracisz czasu na tłumaczenie, gdzie jesteś.

Co powiedzieć ratownikowi

• gdzie jesteś – miejsce zdarzenia,
• co się stało,
• w jakim stanie są poszkodowani i ilu ich jest,
• wiek i płeć poszkodowanych,
• swoje imię i nazwisko oraz numer, pod którym ratownicy mogą oddzwonić.

Sygnały alarmowe

Gdy nie masz zasięgu, wzywaj pomocy sygnałem: sześć sygnałów dźwiękowych lub świetlnych na minutę (co 10 sekund), potem minuta przerwy i od nowa. Odpowiedź to trzy sygnały na minutę (mniej więcej co 20 sekund).

Załodze śmigłowca pokaż, czego potrzebujesz:

• Y – „tak, potrzebuję pomocy”: obie ręce uniesione w górę, w kształt litery Y,
• N – „nie potrzebuję pomocy”: prawa ręka w górze, lewa opuszczona w dół, w kształt litery N.

Kto ratuje w Beskidach

W polskich Beskidach działają cztery grupy regionalne Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Numery alarmowe są wspólne – nie musisz wiedzieć, która grupa obejmuje Twoją trasę.

Ratownictwo górskie w Polsce finansuje państwo: zadania ratowników zleca i opłaca minister spraw wewnętrznych oraz samorządy, a część wpływów z biletów wstępu do parków trafia na ratownictwo. Podstawą jest ustawa z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach.

Na Słowacji jest inaczej: koszty akcji Horskiej záchrannej služby pokrywa uratowana osoba pełnoletnia. Jeśli Twoja trasa prowadzi granicą albo schodzi na słowacką stronę (na przykład na Pilsku czy Wielkiej Raczy), wykup ubezpieczenie obejmujące ratownictwo górskie.

Najczęstsze zagrożenia

Pogoda i burze

Wychodź jak najwcześniej – w górach pogoda psuje się zwykle wczesnym popołudniem. Gdy nadciąga burza, schodź niżej: z grzbietów, szczytów i otwartych hal. Jeśli usłyszysz brzęczenie albo zobaczysz świecenie na metalowych przedmiotach (tak zwane ognie świętego Elma), natychmiast zejdź niżej.

Mgła

Na rozległych halach i połoninach mgła w kilka minut zasłania znaki szlaku. Skup się na przebiegu szlaku i mapie w telefonie z mapami offline, a gdy tracisz orientację – wracaj po własnych śladach.

Wiatr, zimno i wychłodzenie

Silny wiatr szybko wychładza organizm, a długi pobyt w zimnie grozi hipotermią: pierwsze objawy to osłabienie i apatia. Chroni przed nią sucha bielizna i ubranie warstwowe – zabierz zapasowe skarpety, czapkę i rękawiczki także latem.

Zmrok

W lesie i w dolinach ciemno robi się wcześniej niż na grzbiecie. Zaplanuj zejście przed zmrokiem i zawsze miej latarkę, najlepiej czołową.

Zima i lawiny

Zimą odsłonięte grzbiety i szczyty Beskidów wymagają doświadczenia i zimowego sprzętu. GOPR przypomina: „Lawina może zejść wszędzie i zawsze”. Przed wyjściem sprawdź komunikat lawinowy, nie ruszaj po dużych opadach śniegu, przy nagłym ociepleniu i we mgle. Uważaj na twarde, strome płaty śniegu – na nich trudno wyhamować.

Niedźwiedzie

Największa w Polsce populacja niedźwiedzia żyje na Podkarpaciu, przede wszystkim w Bieszczadach. Nie zaskakuj zwierzęcia: idąc przez las rozmawiaj, śpiewaj albo pogwizduj, trzymaj się szlaków, omijaj gęstwiny i nie zostawiaj jedzenia. Psa prowadź na smyczy.

Gdy zobaczysz niedźwiedzia: zachowaj spokój, nie zbliżaj się i wycofaj się cicho i powoli – nie biegnij. Nie patrz mu w oczy. Jeśli zaatakuje, połóż się na brzuchu lub skul się i osłoń rękami głowę i szyję.

Kleszcze

Zakładaj długie spodnie z nogawkami wpuszczonymi w buty, długie rękawy i używaj środków odstraszających. Po powrocie obejrzyj całe ciało, także skórę głowy. Kleszcza chwyć pęsetą jak najbliżej skóry i pociągnij w górę stałą siłą, a miejsce ukąszenia zdezynfekuj – niczym go wcześniej nie smaruj. Jeśli w ciągu dwóch tygodni pojawi się gorączka, ból głowy, mięśni lub stawów albo powiększająca się czerwona plama na skórze (rumień wędrujący), idź do lekarza.