Beskid Niski

O paśmie

To pasmo łagodnych, mocno zalesionych grzbietów – lasy, głównie bukowe, zajmują blisko 70% jego powierzchni. Wschodnia granica Beskidu Niskiego jest zarazem granicą Karpat Zachodnich i Wschodnich, a Przełęcz Dukielska (500 m) to największe obniżenie w łuku Karpat. Przez całe pasmo, od okolic Krynicy-Zdroju po Komańczę, prowadzi czerwony Główny Szlak Beskidzki.

W sercu pasma leży Magurski Park Narodowy (od 1995 r.), w ponad 90% pokryty lasem, z buczyną karpacką i rzadkimi w polskich Karpatach lasami jaworowymi. Na wschód od niego rozciąga się Jaśliski Park Krajobrazowy. Słabe zaludnienie sprzyja dzikim zwierzętom: żyją tu m.in. niedźwiedź, wilk, ryś i żbik, a orlik krzykliwy widnieje w logo Magurskiego Parku Narodowego.

Do 1947 r. Beskid Niski zamieszkiwali Łemkowie i Polacy. W latach 1944–1947 Łemków wysiedlono – najpierw do ZSRR (1944–1946), a w 1947 r., w ramach akcji „Wisła”, na tzw. Ziemie Odzyskane; nielicznym udało się wrócić dopiero po 1956 r. Po wielu wsiach zostały tylko cerkwie, cmentarze i opustoszałe doliny, jak Bieliczna, Radocyna czy Ciechania. Pasmo pamięta też I wojnę światową: w 1915 r. rozegrała się tu bitwa pod Gorlicami, a po walkach powstały liczne cmentarze wojenne.

W XIX w. odkryto tu ropę naftową – jej przemysłowe wydobycie zapoczątkował Ignacy Łukasiewicz, a o tej historii przypominają kiwony i Karpacko-Galicyjski Szlak Naftowy. W paśmie leżą też uzdrowiska: Wysowa-Zdrój, Iwonicz-Zdrój, Rymanów-Zdrój i Wapienne.