Beskid Sądecki

O paśmie

Beskid Sądecki rozciąga się od Dunajca na zachodzie po Przełęcz Tylicką na wschodzie. Od północy sąsiaduje z Kotliną Sądecką, od wschodu z Beskidem Niskim, a od południowego zachodu z Pieninami. Przełomowa dolina Popradu dzieli go na Pasmo Radziejowej, gdzie są wszystkie szczyty powyżej 1200 m, i Pasmo Jaworzyny Krynickiej. W regionalizacji z 2018 roku Pasmo Leluchowskie koło Muszyny przeniesiono do nowego mezoregionu – Pogórza Popradzkiego.

Grzbiety są długie i wyrównane, a szczyty – poza Radziejową i Jaworzyną Krynicką – mało wybitne. Pasmo jest mocno zalesione i ma mniej polan niż sąsiednie góry: wiele z nich zalesiono lub zarosło po wysiedleniu Łemków w 1947 roku. Widoki dają głównie Przehyba, wieża na Radziejowej, Wielki Rogacz i Jaworzyna Krynicka oraz polany, takie jak Hala Łabowska ze schroniskiem PTTK.

Większą część pasma obejmuje utworzony w 1987 roku Popradzki Park Krajobrazowy. Około 80 procent jego powierzchni to lasy: niżej głównie buczyny, a w najwyższych partiach Pasma Radziejowej bory świerkowe. Na Radziejowej rośnie pierwiosnek omączony, który w Polsce ma tylko to jedno stanowisko. W lasach żyją wilki i rysie, sporadycznie pojawiają się niedźwiedzie.

Pod górami leżą uzdrowiska, które wyrosły przy źródłach wód mineralnych: Krynica-Zdrój, Muszyna, Piwniczna-Zdrój, Żegiestów-Zdrój i Rytro, a na granicy z Małymi Pieninami – Szczawnica. Do 1947 roku w wielu tutejszych wsiach mieszkali Łemkowie. Na Szlaku Architektury Drewnianej leżą m.in. drewniane cerkwie w Powroźniku, Wierchomli Wielkiej i Szczawniku oraz drewniana zabudowa Krynicy.