Beskid Makowski

O paśmie

Beskid Makowski to nie jeden grzbiet, lecz kilka niewysokich, porozcinanych dolinami pasm z piaskowców magurskich: Pasmo Babicy na północy, Pasmo Koskowej Góry pośrodku, a – zależnie od przyjętych granic – także Pasmo Lubomira i Łysiny za Rabą i Pasmo Jałowieckie na południowym zachodzie. Lasy rosną głównie na wyższych grzbietach, a pola i zabudowania wsi miejscami podchodzą niemal pod szczyty. Leżą tu cztery miasta: Maków Podhalański, Sucha Beskidzka, Jordanów i Myślenice.

Granice pasma, a razem z nimi jego najwyższy szczyt, zależą od regionalizacji. Według Jerzego Kondrackiego do Beskidu Makowskiego należy Pasmo Jałowieckie (dawniej Przedbabiogórskie) z Mędralową (1169 m) na granicy ze Słowacją, a Pasmo Lubomira i Łysiny – do Beskidu Wyspowego. W nowszej regionalizacji (Solon i in. 2018) jest odwrotnie: Pasmo Jałowieckie z Mędralową należy do Beskidu Żywiecko-Orawskiego, a Beskid Makowski sięga za dolinę Raby i obejmuje Pasmo Lubomira i Łysiny. Korona Gór Polski za najwyższy szczyt pasma uznaje Lubomir (904 m). Na mapach turystycznych i w przewodnikach Pasmo Jałowieckie zwykle opisuje się razem z Beskidem Żywieckim.

Z Lubomirem wiąże się najciekawsza historia pasma. W 1922 r. z inicjatywy astronoma Tadeusza Banachiewicza powstała na szczycie stacja obserwacyjna obserwatorium krakowskiego, a góra, zwana wtedy Łysiną, otrzymała w 1932 r. nazwę na cześć księcia Kazimierza Lubomirskiego, który podarował teren. W czasie II wojny światowej w Paśmie Lubomira i Łysiny stacjonowali partyzanci AK; we wrześniu 1944 r. Niemcy spalili obserwatorium, a nowe otwarto w 2007 r. W lasach Pasma Babicy są rezerwat przyrody Las Gościbia i dwa około 700-letnie cisy – pomniki przyrody zwane Cisami Raciborskiego.